Αδέσποτα: Οι αριθμοί σοκάρουν, οι εθελοντές εξαντλούνται & οι Δήμοι δεν έχουν περιθώρια για αδράνεια

Ηλίας Μπαγιουρούκης: «Τα αδέσποτα ζώα είναι αποκλειστική υποχρέωση του Δήμου» – Η σημασία των στειρώσεων, τα χρηματοδοτικά εργαλεία και τα όρια της εθελοντικής προσφοράς.

Η αδεσποτία δεν αντιμετωπίζεται με αποσπασματικές κινήσεις και εθελοντές που καλούνται να καλύπτουν διαρκώς τα κενά της Αυτοδιοίκησης. Απαιτεί οργανωμένο σχεδιασμό, συστηματικές στειρώσεις και αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτήσεων. Αυτό είναι το μήνυμα του Ηλία Μπαγιουρούκη, υπευθύνου της ZERO STRAY PAWJECT, με αφορμή τις δράσεις της οργάνωσης στην Κρήτη.
Όπως επισημαίνει, 18 Δήμοι του νησιού έχουν προχωρήσει σε συνεργασίες για τη διαχείριση των ζώων συντροφιάς, με τις επαναλαμβανόμενες παρεμβάσεις να αναδεικνύουν τη σημασία της πρόληψης και της συνεργασίας με τους πολίτες.
«Η αδεσποτία δεν είναι ένα πρόβλημα που λύνεται με μερικά μπολ τροφής ή με εθελοντές που πληρώνουν από το υστέρημά τους. Απαιτεί σταθερή χρηματοδότηση, συστηματικές στειρώσεις και, πάνω απ’ όλα, Δήμους που αναλαμβάνουν έμπρακτα τις ευθύνες τους», τονίζει.

Η πρόληψη μπορεί να ανακόψει την αύξηση
Η αναπαραγωγική δυνατότητα σκύλων και γατών, σε συνδυασμό με τις εγκαταλείψεις, καθιστά αναγκαία τη συνεχή διαχείριση των πληθυσμών. Σύμφωνα με το μοντέλο που παρουσιάζει ο Μπαγιουρούκης, ένας Δήμος με 1.000 αδέσποτα ζώα, εκ των οποίων τα 500 είναι θηλυκά, θα μπορούσε να καταγράψει 300 νέα ζώα ετησίως, βάσει ενδεικτικού συντελεστή αναπαραγωγής.

Στο συγκεκριμένο υποθετικό παράδειγμα, ο πληθυσμός εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 1.230 ζώα στο τέλος του πρώτου έτους και περίπου τα 7.926 σε βάθος δεκαετίας, εφόσον διατηρηθούν οι ίδιες παραδοχές. Πρόκειται για μοντελοποιημένες εκτιμήσεις και όχι για βέβαιες προβλέψεις, οι οποίες καταδεικνύουν, ωστόσο, τους κινδύνους της αδράνειας.
Δράσεις στην Κρήτη και χρηματοδοτικές δυνατότητες
Η πρόσφατη δράση της Zero Stray στον Δήμο Φαιστού ολοκληρώθηκε με θετικό απολογισμό, ενώ ακολουθεί εξαήμερη παρέμβαση στον Δήμο Κισσάμου και νέα συνεργασία με τον Δήμο Μαλεβιζίου.

Οι Δήμοι καλύπτουν κυρίως φάρμακα και χειρουργικά αναλώσιμα, ενώ στο πλαίσιο των δράσεων παρέχονται δωρεάν υπηρεσίες όπως ηλεκτρονική σήμανση, αιματολογικές εξετάσεις, αποπαρασίτωση και λήψη DNA από ζώα κτηνοτρόφων.
Παράλληλα, ο Μπαγιουρούκης επισημαίνει ότι οι Δήμοι μπορούν να αξιοποιούν χρηματοδοτικά εργαλεία για τις στειρώσεις, εφόσον υποβάλλουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Ως παράδειγμα αναφέρει περίπτωση Δήμου για τον οποίο προβλεπόταν έκτακτη χρηματοδότηση 23.000 ευρώ, ενώ το κόστος της συγκεκριμένης δράσης δεν ξεπέρασε τις 6.000 ευρώ.

«Τα αδέσποτα ζώα είναι αποκλειστική υποχρέωση του Δήμου»
Για τον ίδιο, η ευθύνη των δημοτικών αρχών είναι σαφής. Η αντιμετώπιση της αδεσποτίας δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά σε φιλοζωικές οργανώσεις και πολίτες που αναλαμβάνουν προσωπικά τα έξοδα περίθαλψης, τροφής και στειρώσεων.
Καθοριστική είναι και η συνεργασία με κυνηγούς και κτηνοτρόφους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί δράση στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας, όπου, έπειτα από επικοινωνία του Δήμου, η ομάδα συμμετείχε σε παρέμβαση σε ποιμνιοστάσιο, προκειμένου να βοηθήσει κτηνοτρόφο να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.
Η ενημέρωση και η πρακτική υποστήριξη μπορούν να ενισχύσουν τη συμμόρφωση, συμπληρώνοντας τον ρόλο των ελέγχων.

Το ερώτημα της ανταπόκρισης στο Ηράκλειο
Την ίδια ώρα, η εμπειρία κατοίκων στο Ηράκλειο αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν όσοι προσπαθούν να συμβάλουν στη στείρωση αδέσποτων γατών. Σύμφωνα με μαρτυρία που παρουσιάστηκε στη συζήτηση, πολίτες περίμεναν επί μήνες απάντηση σε αίτημα προς τον Δήμο, ενώ ιδιώτες κτηνίατροι προσέφεραν δωρεάν υπηρεσίες για τη φροντίδα ζώων.

Οι συγκεκριμένες αναφορές δεν αποτελούν ανεξάρτητα επιβεβαιωμένα πορίσματα, θέτουν όμως ένα ουσιαστικό ερώτημα: μπορούν οι πολίτες να συνεργαστούν αποτελεσματικά με τις δημοτικές υπηρεσίες όταν δεν υπάρχουν σαφείς διαδικασίες και προβλέψιμοι χρόνοι εξυπηρέτησης;

Η λύση δεν βρίσκεται στην περαιτέρω εξάντληση των εθελοντών, αλλά σε ένα σταθερό σύστημα που συνδυάζει στειρώσεις, σήμανση, εμβολιασμούς, καταγραφή, πρόληψη εγκαταλείψεων και υπεύθυνη κηδεμονία.

Οι εθελοντές μπορούν να στηρίξουν την προσπάθεια, όχι να αντικαταστήσουν έναν ολόκληρο Δήμο. Όσο η πρόληψη καθυστερεί, το τίμημα το πληρώνουν πρώτα τα ζώα και στη συνέχεια ολόκληρη η κοινωνία.