Πόλη και Τουρισμός: Άνοιξε στο Ηράκλειο ο διάλογος για τον υπερτουρισμό

Σπύρος Δημανόπουλος: «Να σηκώσουμε το πέπλο της σύγχυσης και να δούμε πώς ο τουρισμός διαμορφώνει την καθημερινότητά μας»

Έναν νέο κύκλο δημόσιων συζητήσεων για τη σχέση της πόλης με τον τουρισμό άνοιξαν στο Ηράκλειο ο Δήμος Ηρακλείου, η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών και το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και Τουρισμού του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου.

Η πρώτη συνάντηση έγινε χθες, με αντικείμενο το φαινόμενο του «υπερτουρισμού». Πρόκειται για την αφετηρία ενός κύκλου που θα εξετάσει τον τουρισμό όχι μόνο ως οικονομική δραστηριότητα, αλλά ως παράγοντα που επηρεάζει την κοινωνία, την καθημερινότητα, τον πολιτισμό και τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο οι κάτοικοι αντιλαμβάνονται τον τόπο τους.

Ο επιστημονικός επιμελητής του κύκλου, διδάκτορας Σύγχρονης Ιστορίας με εξειδίκευση στον τουρισμό και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΙΜ Σπύρος Δημανόπουλος, μιλώντας στο Ράδιο 98.4, εξήγησε ότι βασικός στόχος είναι να συναντηθεί η επιστημονική γνώση με την εμπειρία της κοινωνίας.

Όπως ανέφερε, στο τραπέζι θα βρεθούν διαφορετικές οπτικές — από την οικονομία και την κοινωνιολογία έως την αρχιτεκτονική και τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς — και θα επιχειρηθεί ένας διάλογος με τους επαγγελματίες του τουρισμού αλλά και τους ίδιους τους πολίτες.

«Τι σημαίνει τελικά υπερτουρισμός;»

Η συζήτηση ξεκινά από έναν όρο που έχει πλέον περάσει έντονα στον δημόσιο διάλογο: τον υπερτουρισμό.

Το ζητούμενο, σύμφωνα με τον κ. Δημανόπουλο, είναι να εξεταστεί τι ακριβώς σημαίνει ο όρος, πώς ορίζεται και ποια είναι τα όρια του φαινομένου, αλλά και πώς η τουριστική ανάπτυξη επηρεάζει την καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών και των ίδιων των ανθρώπων που εργάζονται στον κλάδο.

«Η τουριστική ανάπτυξη στην Κρήτη έχει μια αρκετά μεγάλη ιστορία και θα συνεχίσει να προσδιορίζει το μέλλον του νησιού», σημείωσε, θέτοντας παράλληλα ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορεί η τουριστική ανάπτυξη να προστατευθεί από τη δυναμική της.

Όπως υπογράμμισε, η συζήτηση δεν μπορεί να περιοριστεί ούτε σε αφορισμούς κατά του τουρισμού ούτε στην αντίληψη ότι ο τουρισμός αποτελεί λύση για όλα τα προβλήματα. Πολλά από τα ζητήματα που αναδεικνύονται μέσα από την τουριστική ανάπτυξη, όπως εξήγησε, συνδέονται και με ευρύτερες αδυναμίες των πόλεων και των κοινωνιών.

Στο επίκεντρο τίθεται έτσι η ανάγκη να προστατευθούν η καθημερινότητα των κατοίκων, οι φυσικοί και πολιτιστικοί πόροι, αλλά και το ίδιο το τουριστικό προϊόν.

Από το παρόν, στο παρελθόν και το μέλλον

Ο κύκλος δεν θα περιοριστεί στο σημερινό τουριστικό μοντέλο. Οι επόμενες συζητήσεις θα αναζητήσουν τις ιστορικές ρίζες της τουριστικής ανάπτυξης, τον τρόπο με τον οποίο οι τοπικές κοινωνίες της Κρήτης διαχειρίστηκαν διαχρονικά τη σχέση τους με τον τουρισμό, αλλά και τις προοπτικές για το μέλλον.

Στόχος, όπως ανέφερε ο κ. Δημανόπουλος, είναι να συνδεθεί το παρόν και το πιθανό αύριο της τουριστικής εξέλιξης με όσα έχουν προηγηθεί, δίνοντας τον λόγο σε ερευνητές που βρίσκονται στην αιχμή της σχετικής μελέτης, αλλά και στο ίδιο το κοινό.

«Είναι αναγκαίο να σηκωθεί το πέπλο της γενικής σύγχυσης», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη οι καθημερινές εμπειρίες των πολιτών να συναντηθούν με τα ερωτήματα και τα συμπεράσματα της επιστημονικής έρευνας.

Στην πρώτη εκδήλωση προλόγισε ο αντιδήμαρχος Διοίκησης και Τουρισμού του Δήμου Ηρακλείου, Γιώργος Αγριμανάκης.

Ο επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας του Τουρισμού στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Μιχάλης Νικολακάκης έθεσε το ερώτημα «Υπάρχει κάτι που το λένε υπερτουρισμό;», ενώ ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών και πρώην διευθυντής του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος Γεράσιμος Ζαχαράτος μίλησε για τον τουρισμό και τον υπερτουρισμό, τα όρια και τις προοπτικές του φαινομένου.

Ο κύκλος «Πόλη και Τουρισμός» θα συνεχιστεί έως τον χειμώνα του 2027, επιχειρώντας να μεταφέρει τη συζήτηση για τον τουρισμό από το επίπεδο των ειδικών στον δημόσιο χώρο και στην ίδια την κοινωνία.