Μέλλαμπες Αγίου Βασιλείου: Ένας τόπος που καίγεται συστηματικά

Η επιστημονική έρευνα του Αντώνη Τσουρδαλάκη αποκαλύπτει τη σωρευτική πυρική επιβάρυνση της περιοχής και προτείνει ένα ειδικό μοντέλο κρατικής παρέμβασης
Η περιοχή των Μελλάμπων και συνολικά το Νότιο Ρέθυμνο δεν αποτελεί απλώς ακόμη μία πυρόπληκτη ζώνη της Ελλάδας. Σύμφωνα με την επιστημονική έρευνα του Αντώνη Τσουρδαλάκη, Φυσικού, M.Ed., MSc Διευθυντή Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. Σπηλίου, Προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου και Υπεύθυνου Παιδείας του Δήμου Αγίου Βασιλείου, που μίλησε στο Ράδιο 98.4 , πρόκειται για μία από τις πλέον πυρικά επιβαρυμένες περιοχές της Μεσογείου, με επαναλαμβανόμενες καταστροφικές πυρκαγιές που έχουν διαμορφώσει πλέον μόνιμα χαρακτηριστικά οικολογικής και κοινωνικής κρίσης.
Η μελέτη, η οποία βασίζεται σε δορυφορικά δεδομένα από το 1985 έως σήμερα, αποτυπώνει με μετρήσιμα στοιχεία ένα φαινόμενο που οι κάτοικοι της περιοχής βιώνουν εδώ και δεκαετίες: έναν τόπο που καίγεται ξανά και ξανά, με ρυθμούς και ένταση που ξεπερνούν κατά πολύ τον μέσο όρο της Μεσογείου.
Το «καφέ χρώμα» της επανάληψης
Ο ερευνητής περιγράφει το «καφέ του καμένου», μια επαναλαμβανόμενη πραγματικότητα που πληγώνει το τοπίο και εξαντλεί το οικοσύστημα.
Η περιοχή που εξετάστηκε περιλαμβάνει τις κοινότητες Μελάμπων, Σακτουρίων, Κρύας Βρύσης, Σορών και Αγίας Γαλήνης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η συνολική έκταση της υπό μελέτη περιοχής ανέρχεται περίπου στα 73.000 στρέμματα.
Ωστόσο, αθροιστικά οι πυρκαγιές που έχουν καταγραφεί αντιστοιχούν σε σχεδόν 300.000 καμένα στρέμματα, γεγονός που αποδεικνύει την επαναλαμβανόμενη καύση των ίδιων εκτάσεων.
Ο δείκτης επανάκαυσης, δηλαδή ο λόγος της αθροιστικής καμένης έκτασης προς την καθαρή καμένη έκταση, υπολογίστηκε στο 2,76, όταν ο μέσος όρος στις μεσογειακές περιοχές είναι περίπου 1,30. Το στοιχείο αυτό θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμο, καθώς αποδεικνύει ότι η περιοχή υφίσταται πολύ μεγαλύτερη συχνότητα και ένταση επαναλαμβανόμενων πυρκαγιών από άλλες περιοχές της Μεσογείου.
Το κρίσιμο στοιχείο για τις πληγές του τόπου βρίσκεται στις ιδιαίτερες γεωμορφολογικές και μετεωρολογικές συνθήκες της περιοχής, καθώς οι ισχυροί βορειοδυτικοί άνεμοι του Ιουλίου και του Αυγούστου, σε συνδυασμό με τα φαινόμενα καναλισμού που δημιουργεί το ανάγλυφο της περιοχής, ενισχύουν δραματικά την ταχύτητα εξάπλωσης κάθε εστίας φωτιάς. Έτσι, ακόμη και μία μικρή πυρκαγιά μπορεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο να εξελιχθεί σε ανεξέλεγκτο και καταστροφικό μέτωπο.
Έτσι η συγκεκριμένη διαπίστωση μετατοπίζει τη συζήτηση από την απλή αναζήτηση ευθυνών προς την ανάγκη ουσιαστικής κατανόησης της φύσης του προβλήματος. Σύμφωνα με τον ερευνητή, η περιοχή πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια «ειδική περίπτωση εξαιρετικής πυρικής επιβάρυνσης και όχι ως μια συνηθισμένη πυρόπληκτη περιοχή».