Β. Λύκος : Ενεργειακή- Διατροφική παράλυση , ρεύμα φεύγει και η γη αδειάζει
Written by Γιώργος Σαχίνης on 6 Μαΐου 2026
Ο δρ. Ολοκληρωμένης Περιβαλλοντικής Διαχείρισης του Πανεπιστημίου Κρήτης και ανεξάρτητος περιφερειακός σύμβουλος Στερεάς Ελλάδας , Βασίλης Λύκος, μιλάει στον 98.4 για την απουσίας ενεργειακής ασφάλειας και εναλλακτικών όπως οι λιγνίτες, την ώρα που η χώρα βρίσκεται στη μέση παγκόσμιων ενεργειακών αναταράξεων με επίκεντρο και τις εξελίξεις στο Περσικό κόλπο και τα μεγάλα παιχνίδια στα χρηματιστήρια ενέργειας.
Η ενεργειακή μετάβαση στην Ελλάδα δεν εξελίσσεται ως εθνικό σχέδιο βιωσιμότητας, αλλά ως πράξη εκχώρησης ελέγχου και πόρων.. Την ίδια στιγμή, η επέλαση των ΑΠΕ δεν σχεδιάζεται με βάση την ισορροπία, αλλά με όρους μαζικής εκμετάλλευσης: βουνά καλύπτονται από ανεμογεννήτριες, εύφορες εκτάσεις δεσμεύονται από φωτοβολταϊκά, και ο αγροτικός χώρος συρρικνώνεται. Κι ενώ αυτή η μετάβαση παρουσιάζεται ως ιστορική ευκαιρία εκσυγχρονισμού, στην πράξη εξελίσσεται σε μηχανισμό μεταβίβασης ελέγχου και γης σε υπερεθνικά κεφάλαια. Η σταδιακή απομάκρυνση του Δημοσίου από τη ΔΕΗ, σε συνδυασμό με την επέκταση μεγάλων έργων ΑΠΕ, δημιουργεί ένα νέο ενεργειακό τοπίο όπου οι τοπικές κοινωνίες έχουν ρόλο κομπάρσου.
Η ενέργεια παύει να είναι δημόσιο αγαθό και γίνεται επενδυτικό προϊόν. Οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά πάρκα εξαπλώνονται με ταχύτητα σε ορεινούς όγκους και αγροτικές εκτάσεις, συχνά χωρίς συνολικό χωροταξικό σχεδιασμό που να υπηρετεί την παραγωγική ισορροπία της χώρας. Η γη μετατρέπεται σε χρηματιστηριακό asset, ενώ οι αποφάσεις λαμβάνονται με κριτήριο την απόδοση κεφαλαίου και όχι την αγροτική ή περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Η ενεργειακή πολιτική αποσυνδέεται από την περιφερειακή ανάπτυξη και τον κοινωνικό ιστό. Παράλληλα, η ελληνική αγροτική παραγωγή συρρικνώνεται. Η αύξηση του κόστους ενέργειας, η εγκατάλειψη καλλιεργειών και η απουσία στρατηγικής για την ύπαιθρο οδηγούν σε ερήμωση χωριών και πεδινών εκτάσεων. Οι ενεργειακές υποδομές απορροφούν γη και πόρους, ενώ η γεωργία χάνει ανταγωνιστικότητα. Το αποτέλεσμα είναι μια χώρα που παράγει λιγότερη τροφή και περισσότερο ρεύμα για εξαγωγή κερδών. Η ύπαιθρος μετατρέπεται σε χώρο εγκατάστασης έργων, όχι ζωής. Νέοι άνθρωποι φεύγουν, οι τοπικές οικονομίες αποδυναμώνονται και η κοινωνική συνοχή διαρρηγνύεται. Η ενεργειακή ανάπτυξη χωρίς παραγωγικό αντίβαρο δημιουργεί ένα μοντέλο άνισης γεωγραφίας, όπου λίγοι κερδίζουν από τη γη πολλών. Η ερήμωση παύει να είναι παρενέργεια και γίνεται δομικό αποτέλεσμα. Χωρίς επαναφορά εθνικής στρατηγικής που να συνδέει ενέργεια, παραγωγή και ύπαιθρο, η χώρα κινδυνεύει να χάσει ταυτόχρονα την αυτάρκειά της και τον ζωντανό της χώρο. Και όταν μια χώρα χάνει τον έλεγχο της ενέργειας και της τροφής της, δεν χάνει απλώς πόρους , χάνει την ίδια της την κυριαρχία.
