Κ. Δημουλάς : Γιατί η διάκριση δεξιάς – αριστεράς είναι κενή νοήματος και ξεπερασμένη;
Written by Γιώργος Σαχίνης on 29 Ιανουαρίου 2026
Ο Κώστας Δημουλάς, καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου
Πανεπιστημίου, μιλάει στον 98.4 με αφορμή την αρχική διαπίστωση, ότι είναι εμφανές πλέον ότι η κοινωνία των πολλών και στην Ελλάδα, βρίσκεται σε ευθεία απόκλιση με τις επιλογές αυτοσυντήρησης της πλειοψηφίας του ελληνικού πολιτικού συστήματος, που εμφανίζει πλέον χαρακτηριστικά κομμάτων- καρτελ.
Σημειώνει δε, πως το τελευταίο διάστημα και με αφορμή την δήλωση της Μαρίας Καρυστιανού ότι ο νέος πολιτικός φορέας που ετοιμάζεται δεν έχει αναφορά στο ξεπερασμένο σχήμα «δεξιά –αριστερά» εκφράστηκε από αρκετά πολιτικά στελέχη κομμάτων, το επιχείρημα ότι όποιος αρνείται αυτή την πολιτική διαίρεση εντάσσεται, εκ των πραγμάτων, στη δεξιά παράταξη. Κατά την άποψή του οι υποστηρικτές αυτής της πολιτικής γραμμής είναι ακραία δογματικοί και το παραπάνω επιχείρημά τους είναι εκτός του πλαισίου της κοινής λογικής. Επιπλέον, υιοθετώντας αυτό το νεφελώδες και αόριστο εννοιολογικό σχήμα αποκρύπτουν τα πραγματικά κοινωνικά και πολιτικά διακυβεύματα της εποχής μας.
Η πολιτική διαίρεση μεταξύ της δεξιάς και της αριστεράς είναι ιδεολογικά και αξιακά αόριστη, υποστηρίζει και όπως λέει, αποκρύπτει τις πραγματικές ιδεολογικές και πολιτικές διαιρέσεις όπως αυτές αναδείχθηκαν και επικράτησαν με την ανάπτυξη της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και την επέκταση του εκλογικού δικαιώματος δηλ. τις πολιτικές ιδεολογίες, του φασισμού, της χριστιανοδημοκρατίας, του φιλελευθερισμού, του συντηρητισμού, της σοσιαλδημοκρατίας, του κομμουνισμού κ.ά. που είναι ακόμα ενεργές και διακρίνονται η μία από την άλλη με σαφείς κοσμοθεωρητικές και κοινωνικές αναφορές.
Η πολιτική διάκριση δεξιάς-αριστεράς οδήγησε και εξυπηρέτησε, ιστορικά, την ανάδειξη μεγάλων πολυσυλλεκτικών κομμάτων που εφάρμοσαν παρόμοια πολιτικά προγράμματα και οδήγησαν στο αποκαλούμενο πολιτικό και κομματικό σύστημα «καρτέλ» όπου, τόσο τα αποκαλούμενα δεξιά όσο και τα αποκαλούμενα αριστερά κόμματα ,εφαρμόζουν παρόμοιες αν όχι ταυτόσημες πολιτικές όταν αναλαμβάνουν τη διακυβέρνηση, αδιαφορώντας για τις αρνητικές τους επιπτώσεις στα κατώτερα λαϊκά στρώματα. Το παράδειγμα των τριών μνημονίων που υιοθετήθηκαν και εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα από το 2011-2019 το αποδεικνύει περίτρανα. Δεν είναι τυχαίο, εξάλλου το ότι το λαϊκό αίσθημα και ο «κοινός νους» αποδίδουν το ανέφικτο και παραπλανητικό χαρακτήρα αυτής της διαίρεσης με αναφορές απαξίωσης όλου του πολιτικού προσωπικού όπως «όλοι ίδιοι είναι».
Για όλους τους παραπάνω λόγους, η διαίρεση «δεξιάς – αριστεράς» και η πολιτική συζήτηση με βάση αυτή δεν είναι απλά ξεπερασμένη και αναχρονιστική. Εν κατακλείδι, αποτελεί βασικό στοιχείο αποπροσανατολισμού από τα πραγματικά και οξεία προβλήματα που καταπιέζουν τις λαϊκές τάξεις και στα οποία θα πρέπει να επικεντρωθούν οι υγιείς δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις του τόπου αδιαφορώντας για το αν κάποιοι θα τους χαρακτηρίσουν ως δεξιούς ή αριστερούς .
